اثر حسي - لمسي ايراني که از سوي شوراي کتاب کودک به مرکز اسناد و کتاب براي کودکان و نوجوانان معلول دفتر بين المللي کتاب براي نسل جوان IBBY معرفي شده بود ، در فهرست 40 اثر برجسته جهان در سال 2005 قرار گرفت شوراي کتاب کودک که در سال 1380 ميزبان نمايشگاه بسياري از کتابهاي برگزيده براي کودکان معلول سال 2001 بود ، 2 اثر پارچه اي - لمسي را در زمينه کتابهاي ويژه کودکان نابينا ، با عنوان مجموعه "تو که ماه بلند آسموني" برگرفته از يک شعر عاميانه ، کار فريبا کيهاني و داستان عاميانه "کدو قلقله زن" را با تصويرگري کوکب طاهباز ، در فهرست 40 اثر برجسته جهان در سال 2005 ثبت کرد
به نقل از جام جم
علوم کتابداری و اطلاع رسانی، دانشی است که به مطالعه و بررسی شیوههای گوناگون تولید دانش، گردآوری منابع اطلاعاتی (کتاب، نشریه، لوح فشرده، پایگاه اطلاعاتی، اینترنت و وب جهانگستر)، سازماندهی، بازیابی و اشاعه این منابع و محملهای اطلاعاتی می پردازد و در این راستا تلاش می نماید که در وقت خواننده یا کاربر صرفه جویی نماید.
واژه کتابداری به عنوان برابر واژه انگلیسی "Librarianship" انتخاب شده است. دانشمند بزرگ، رانگاناتان زمانی که در دههی ۱۹۳۰ از انگلیس به هندوستان بازگشت و درصدد راه اندازی این دانش نوین در هند برآمد، جامعه هند در فهم این واژه مشکل داشتند و در نتیجه ایشان واژه جدید " Library Science" یعنی علم کتابداری را جایگزین آن واژه نمود. امروزه در امریکا این واژه بیشتر بکار گرفته میشود.
در دههی ۱۹۷۰ با اختراع ریزرایانهها و در سال۱۹۹۰ با اختراع وب و ورود این فناوریهای نوین اطلاعاتی به پهنه کتابخانههای جهان این دانش نیز دچار دگرگونیهای گستردهای شد. در نتیجه پژوهشگران و استادان این رشته درصدد تغییر نام آن برآمدند و واژه " Information" یعنی "اطلاعات" یا "اطلاع رسانی" نیز به نام این دانش اضافه شد و امروز از آن به عنوان " Library & Information Sciences" یا علوم کتابداری و اطلاعرسانی یاد میشود. اگرچه در انگلستان و برخی کشورهای دیگر با عناوین دیگری از جمله " Information Studies" و " Information Managment" نیز از آن یاد میشود .
امروزه این دانش در ایران نیز گسترش یافته و زیرشاخههای تازهای از جمله اطلاع شناسی و وب شناسی را هم در بر میگیرد.
در اصل یک کتابدار در زمینههای سازماندهی، بازیابی و پراکنش اطلاعات در قالبهای گوناگونی اعم از کتاب، نشریه، پایگاههای اطلاعاتی و اینترنت تخصص دارد.
زیرشاخه ها:
توانمنديهای لازم برای دانشجوی رشته کتابداری
دكتر حري درباره توانمنديهاي لازم براي دانشجوي رشته کتابداری ميگويد:
" رشته كتابداري با دانشاندوزي سر و كار دارد. بنابراين هر فردي كه دامنه مطالعاتاو گستردهتر باشد، قابليت پيشرفت بيشتري در اين رشته دارد، فردي كهاز همه كس و همه چيز بياموزد و آموختهها را در كار خود به كار برد. زيرا قناعت به دانستههاي موجود و خود را بينياز از ارتقا و بهبود دانش و معرفت دانستن، آفتيخطرزا براي رشته كتابداري است. فراگيري آهسته و پيوسته و شكيبايي و بردباري در برخورد با اطرافيان و پرسش كنندگان نيز دو ويژگي عمدهاي است كه دانشجويان اينرشته بايد در خود بپرورانند و بايد بتوانند با مردم ارتباط برقرار كنند. همچنين اصرار بر تحميل نظرات خود به ديگران و خودداري از شنيدن و تحليل كردن آرا آنان،كتابدار را به تدريج در چارچوب بسته و بدون روزنهاي محبوس ميكند و سبب ميشود كه نه ديگران تاب تحمل او را داشته باشند و نه او بتواند ديگران را تحمل كند
سازمان ملل متحد ، کشورهاي انگليس ، امريکا ، آلمان و اسپانيا را به عنوان 4 کشور نخست صادرات کتاب جهان معرفي کرد. در آماري که سازمان ملل از صادرات کتاب جهان منتشر کرده است ، کشور اسپانيا از سال 1999 با افزايش ميزان صادرات از فرانسه پيشي گرفته و فرانسه را به مقام پنجم صادرات کتاب جهان رانده است.افزايش 8.05 درصدي صادرات کتاب اين کشور به اروپا در سال 2004 ميلادي به گفته مدير فدراسيون صنف ناشران آن اسپانيا باعث شد تا اين کشور با صدور 477 ميليون يورو کتاب چهارمين قدرت صادراتي کتاب جهان شود. روزنامه آ.ب.ث چاپ اسپانيا با تحليل اين خبر بيشترين ميزان صادرات کتاب اين کشور را به کشورهاي فرانسه و انگليس عنوان کرده و آورده است : 70درصد کتابهاي اسپانيايي که به اين دو کشور صادر مي شوند ، فرانسوي و انگليسي زبان بوده و 30 درصد آنها به زبان اسپانيايي است. بزرگترين واردکننده کتاب از اسپانيا هم مکزيک اعلام شده است.
همایش كتابداري، ادبيات كودك و نوجوان، تربيت نسل نو
همایش كتابداري، ادبيات كودك و نوجوان، تربيت نسل نو با حضور اساتيد و دانشجويان رشته كتابداري دانشگاه قم در تالار شيخ مفيد اين دانشگاه برگزار شد.به گزارش روابط عمومي دانشگاه قم در اين همايش خانم دكتر نوش آفرين انصاري دبير شوراي كتاب كودك ايران و استاد دانشگاه تهران با اشاره به بحث كتاب براي همه گفت: بايستي كتابداري و اطلاع رساني كودك و نوجوان را بسيار جدي بگيريم زيرا همه چيز از كودكان آغاز مي شود.وي افزود: كتابداري عين پيشرفت است، اما امروز در جامعه ما شناخت كافي در مورد اين رشته وجود ندارد و بيش از 99درصد مسئولين كتابخانه هاي ما كتابدار نيستند.وي با بيان اينكه نقش يك كتابدار مي تواند حتي از نقش يك معلم مهمتر باشد اظهار داشت: كتابشناسي اولين و مهمترين فعاليت در امر كتابداري است و يكي از ريسمانهاي مهمي است كه كتابدار مي تواند خود را به آن متصل و از ديگران متمايز شود.دكتر انصاري كتابهاي مرجع را هويت و حيثيت ملي هر جامعه دانست و گفت: متأسفانه دانشگاه هاي ما به ادبيات كودك و كتابداري كودك توجه نكرده اند و اين امر روز به روز كمرنگ تر مي شود و كودك قرباني تكنولوژي و قرباني يك ابزار وارداتي مي شود كه اين امر پديده بسيار غمناكي است.وي افزود: بحث مخاطب مداري و كتابداري اجتماعي از مباحث مهم كتابداري است و دانشگاه ها بايستي به سوي خدماتي شدن پيش بروند
آیین نامه جدید اداری و استخدامی کتابخانه های عمومی کشور
بر اساس آيين نامه جديد اداري و استخدامي كتابخانههاي عمومي كشور، به شاغلين پستهاي كتابداري، فوقالعاده خاص تعلق ميگيرد و تبديل وضعيت مستخدمين پيماني به رسمي كتابخانههاي عمومي كشور، از اين پس با داشتن شرايط خاصي امكان پذير است.
بهگزارش روز يكشنبه روابط عمومي كتابخانههاي عمومي كشور، اين مصوبه توسط هيات امناي اين نهاد تصويب شد. بر مبناي اين مصوبه نهاد مذكور ميتواند كاركنان داراي مدرك كارشناسي و بالاتر را باداشتن پنج سال سابقه خدمت پيماني در شغل مرتبط با مدرك تحصيلي و تاييد گزينش به مستخدم رسمي آزمايشي تبديل وضع كند، مگر آن كه بهتشخيص شوراي موضوع ماده 13 مازاد بر نياز شناخته شوند و به جاي آنها باهمان شرايط تحصيلي و تجربي به نيروي جديد نياز نباشد. وضعيت استخدامي كاركناني كه تا تاريخ تصويب اين آييننامه در كتابخانههاي عمومي مشغول خدمت بوده و با مدرك تحصيلي ديپلم10 سال و كارداني هشت سال سابقه خدمت پيماني داشته باشند و صلاحيت عمومي آنها نيز به تاييد برسد با رعايت مفاد بند فوقالذكر به رسمي آزمايشي تبديل ميشوند. در تبصره اين آيين نامه آمده است: سوابق مرتبط كاركنان قراردادي درصورت تاييد كميته اجرايي طرح طبقهبندي مشاغل ( موضوع .ماده 21 آیین نامه اجرايي قانون نظام هماهنگ) صرفا از جهت احراز شرط سابقه فوقالذكر جزء سوابق خدمت پيماني منظورميشود.
۱ . تاریخ شغل باستانی کتابداری به چه زمانی برمی گردد؟
الف) زنودوتوس ب) آشور بانی پال ج)پتراک د) الیزا بت
۲ . کدامیک از مواد زیر از فواید فلسفه کتابداری است؟
الف) اعتبار بخشیدن به علم کتابداری که به کندی پیشرفت می کند
ب) رساندن کتابخانه به جایگاه مشخص و معینی در سازمان اجتماعی
ج) دقت و اطمینان در کار که از شناخت روشن هدف بر خواهد خواست
د) همه موارد
۳ . سومین اصل از اصول پنجگانه رانگاناتان کدام است؟
الف) هر خواننده ای کتابش ب) هر کتابی خوانده اش
ج) وقت خواننده را هدر ندهید د) کتاب برای استفاده است
۴ . نیاز به کتابخانه ....... از سرشت آموزش و پرورش ، که علاقه به پیشرفت و تعالی تمامی اشخاص است بر می خیزد؟
الف) عمومی ب) دانشگاهی ج) ملی د) آموزشگاهی
۵ . مسئولیت فراهم آوری و نگهداری تمامی مواد چاپ شده و تولید شده در سطح کشور به عهده کدام کتابخانه است؟
الف ) عمومی ب) دانشگاهی ج) ملی د) آموزشگاهی
پاسخ تستها: ۱-ب ۲-د ۳-ب ۴-د ۵-ج
۶ .بخش اعظم مجموعه کتابخانه ......... را ، مجموعه ویرایشهای مواد غیر کتابی و کتابهای مربوط به سازمان مادر تشکیل می دهد.
الف) اختصاصی ب) ملی ج) آموزشگاهی د) عمومی
۷ . کتابخانه در قبال اجتماع دو کارکرد فعال دارد :
الف) ارائه خدمات جنبی و تعالی روح و فکر ب) فراهم آوری مواد و انتشار
ج) سرگرمی و آموزش د) الف و ب
۸ . عوامل مهم در پیشرفت تمدن و ایجاد دگردیسی سریع اجتماعی ، چیست؟
الف) توجه به علاقه افراد ب) آموزش و کتابخانه
ج) فعالیتهای ادبی و علمی د) هیچکدام
۹ . کدام کشور علیرغم کوچک بودن و داشتن منابعی محدود دارای یکی از بهترین نظامهای کتابخانه عمومی دنیاست؟
الف) یمن ب) مالزی ج) فنلاند د) عراق
۱۰ . کدامیک از موارد زیر راجع به مطالعه صحیح می باشد؟
الف) هرچه تعداد خوانندگانی که کتابخانه ای را مورد استفاده قرار می دهند ، بیشتر باشد، اعتبار و وجهه آن کتابخانه بیشتر است
ب) شدت یا ضعف میل خواننده به خواندن نموداری از نحوه کارکرد خوب و بد کتابخانه به شمار می رود
ج کتابخانه بنیان گذار فشارهای اجتماعی و ایجاد کننده علایق نوین در خواننده هم هست
د) همه موارد
پاسخ تستها : ۶-الف ۷-ج ۸-ب ۹-ج ۱۰-د
