از جمله قديمى ترين كتابخانه هاى اسلامى مىتوان به كتابخانه مركزى و مركز اسناد آستان قدس رضوى اشاره كرد كه متجاوز از شش قرن قدمت دارد. اين كتابخانه همچنان استوار باقى مانده و نفيس ترين آثار فرهنگى اسلام را نگاهبان است. تاريخ گوياى آن است كه اين كتابخانه از سال 861 هجرى قمرى به طور مرتب داير بوده و به لحاظ نفاست و غناى كتب موجود در آن و نيز خزانه عظيم قرآن ها و كتب خطي، اشتهار و اعتبار فوق العاده اى در جهان اسلام دارد، به حدّى كه دانشمندان، محققان و زائران بسيارى از اطراف و اكناف عالم، به سويش مى شتابند و از درياى بيكران فرهنگى اش كسب فيض مى كنند.

بعد از پيروزى انقلاب شكوهمند اسلامى، اين مركز مهم با تغيير بنيادى در معمارى و نظام كتابدارى خود به مكان جديد در شمال بست شيخ طوسى «بست بالا» منتقل و توسعه چشم گيرى پيدا كرد. به گونه اى كه در حال حاضر با احداث ساختمان جديد با 28 هزار و 800 متر مربع زير بنا مطابق با استاندارد هاى بين المللى و منطبق براصول پيشرفته كتابدارى مكان مناسبى براى پژوهندگان و طالبان علم مى باشد. اين كتابخانه با ظرفيت يك ميليون نسخه كتاب، قابل افزايش تا 5 ميليون نسخه، هم اينك متجاوز از550 هزار نسخه كتاب به 42 زبان رايج دنيا دارد كه حدود  39 هزار نسخه  آن خطى، يك هزار و پانصد نسخه عكسى و بقيه چاپى است و از ميان آن 35 هزار نسخه به زبان هاى خارجى مى باشد. در اين بنا كه مجهز به سيستم هاى كامپيوترى است براى حفظ و نگهدارى كتب نفيس و آثار گرانبها و نسخ خطى از آخرين و مدرن ترين روش هاى كتابدارى استفاده مىشود و در بخشهاى مختلف آن انواع تأسيسات ضرورى پيش بينى و احداث شده است.

تالار مطالعه بسته و باز (براى اقايان، بانوان و كودكان)، سالن مرجع، سالن سمعى و بصرى، سالن مطالعه مجلات نشريات، بخش فيلمتك (كه وظيفه تهيه ميكروفيلم و عكس بردارى از نسخ خطى را به عهده دارد) اتاق مخصوص محققان (آقايان و بانوان)، لابراتوار، قلعه كتاب، بخش آماده سازى كتاب، بناى مدرن جهت آفت زدايى و مرمت كتاب، بخش تشكيلات ادارى، مخزن كتب خطى و چاپى، مخزن كتب ممنوعه، فهرست نويسى، محل صحافى هنرى، تالار اجتماعات، نمازخانه و... از قسمت ها و محل هاى قابل ذ كر كتابخانه مىباشد